Pamiętam, była jesień

Była taka jesień z dziwnym nastrojem oczekiwania. Nie wiem na co. Wtedy też nie wiedziałam. Oczekiwanie bez przyczyny. Przeczuwanie czegoś. Miałam kilkanaście lat. W tym wieku ciągle się na coś czeka. Do domu przyszedł nowy, spóźniony numer “Literatury na Świecie”, poświęcony literaturze kanadyjskiej, a w nim opowiadanie, czy fragment powieści, “Konfitury z pigwy”. Ucieszyłam się, że wreszcie dotarł. W tym samym czasie Mama przyniosła do domu pierwsze pigwy, jakie widziałam na oczy. To był jeden z tych dziwnych zbiegów okoliczności, jakie mi się kiedyś przytrafiały. W takich momentach pojawiał się niepokój i pytanie, czy coś jest pod powierzchnią tego wszystkiego. A czasami następowało jakieś twórcze olśnienie, którego nie pamięta się zbyt dobrze po latach. Ów zbieg okoliczności spotęgował ten dziwny nastrój oczekiwania.

***

“Salto” Konwickiego. Oniryczny film bez dna. W nieskończoność można się w nim doszukiwać nowych znaczeń i metafor. Choćby tylko na własny użytek. Jeden z tych sennych filmów, które oglądałam z pragnieniem, aby się nigdy nie skończyły. Kowalski-Malinowski był jednym z najbliższych mi bohaterów (głównie dzięki grze aktorskiej Zbigniewa Cybulskiego). Nieomal wierzyłam, że mnie zbawi, tak jak miał zbawić mieszkańców tamtego miasteczka. Za każdym razem wierzyłam na nowo. I za każdym razem coś z tej wiary pozostawało.

Tytułowy taniec z “Salta” Tadeusza Konwickiego (1965)

Z Schulza

Wśród wielu prac naukowych, podejmowanych przez mego ojca w rzadkich chwilach spokoju i uciszenia wewnętrznego, pomiędzy ciosami klęsk i katastrof, w jakie obfitowało to życie awanturnicze i burzliwe – najbliższe jego sercu były studia nad meteorologią porównawczą, a zwłaszcza nad specyficznym klimatem naszej prowincji, pełnym jedynych w swoim rodzaju osobliwości. On to właśnie, mój ojciec, położył podstawy pod umiejętną analizę formacyj klimatycznych. Jego „Zarys ogólnej systematyki jesieni” wyjaśnił raz na zawsze istotę tej pory roku, która w naszym klimacie prowincjonalnym przybiera tę przewlekłą, rozgałęzioną, pasożytniczo rozrosłą formę, która pod nazwą „chińskiego lata” przeciąga się daleko w głąb naszych zim kolorowych. Cóż powiedzieć? On pierwszy wyjaśnił wtórny, pochodny charakter tej późnej formacji, nie będącej niczym innym, jak pewnego rodzaju zatruciem klimatu miazmatami przejrzałej i wyradzającej się sztuki barokowej, stłoczonej w naszych muzeach. Ta rozkładająca się w nudzie i zapomnieniu sztuka muzealna przecukrza się, zamknięta bez odpływu, jak stare konfitury, przesładza nasz klimat i jest przyczyną tej pięknej, malarycznej febry, tych kolorowych deliriów, którymi agonizuje ta przewlekła jesień. Piękno jest bowiem chorobą, uczył mój ojciec, jest pewnego rodzaju dreszczem tajemniczej infekcji, ciemną zapowiedzią rozkładu, wstającą z głębi doskonałości i witaną przez doskonałość westchnieniem najgłębszego szczęścia.

(początek opowiadania “Druga jesień” Brunona Szulca)

A więc jesień. Nieodwołalnie. Nieodwracalnie. Na długie miesiące. Być może znowu aż do wiosny. U mnie też ostatnio klimat tak przesłodzony, przekolorowany, że zima nie zawsze ma siłę się przebić ze swoją białą grozą.

Bruno Schulz - "Refraktor astronomiczny"

Poudawajmy

Ten lolcat jest chyba najzabawniejszy z wszystkich, jakie widziałam.

A więc poudawajmy…
Że życie jest proste.
Ludzie dobrzy.
Mężczyźni wierni.
Kobiety się nigdy nie starzeją.
I że wszystko jest jeszcze przed nami.
(A może jest?)

"A czemu nie udać, że to się nigdy nie wydarzyło?"

see more Lolcats and funny pictures (obrazek zmniejszony)

Jesienna depresja

Planowałam napisać o kilku rzeczach, miałam ułożone w głowie dwie-trzy notki, ale dopadło mnie jesienne zmęczenie. Chciałabym położyć się, zasnąć, i przespać całą tę jesień. Na szczęście mam nowy preparat witaminowo-mineralny. Jak na razie działa całkiem dobrze, może wkrótce mi przejdzie. Tak jak “nie wierzę” w szczepionki, tak wierzę w witaminy i minerały. Właściwie dobrane mogą zdziałać cuda. Trzeba tylko umieć znaleźć spośród dziesiątków preparatów. Lata doświadczeń, kilogramy połkniętych drażetek.

“Dzień jesienny” Rilkego

Panie: już czas. Tak długo lato trwało.
Rzuć na zegary słoneczne twój cień
i rozpuść wiatry na niwę dojrzałą.

Każ się napełnić ostatnim owocom;
niech je dwa jeszcze ciepłe dni opłyną,
znaglij je do spełnienia i wypędź z mocą
ostatnią słodycz w ciężkie wino.

Kto teraz nie ma domu, nigdy mieć nie będzie.
Kto teraz sam jest, długo pozostanie sam
i będzie czuwał, czytał, długie listy będzie
pisał i niespokojnie tu i tam
błądził w alejach, gdy wiatr liście pędzi.
.
napisał Rainer Maria Rilke
tłumaczył Mieczysław Jastrun

“Liście” Dereka Mahona

Więźniowie nieskończonego wyboru
Wybudowali sobie dom
W polu pod lasem
I żyją w pokoju.

Jest jesień, i martwe liście
W drodze do rzeki
Pukają do okien jak ptaki
Lub odbijają się na drodze.

Jest gdzieś przyszłe życie
Martwych liści,
Stadion wypełniony wiecznym
Szelestem i poszeptem.

Gdzieś w niebie
Straconych przyszłości
Te życia, które mogliśmy przeżyć
Znalazły swe własne spełnienie.
.
napisał Derek Mahon
tłumaczył Piotr Sommer

Radość tworzenia

Nie zawsze były tu poruszane smutne, jesienno-egzystencjalne zagadnienia. Czas ostatnio taki, i to cofnięcie wskazówek zegara zrobiło swoje… I różne historie niesmaczne sieciowe.

Jedno z moich opowiadań: Powrót z gwiazd

Dwa z moich wierszy: Kandinsky, Noc

***

(Wersja najbliższa powieści. Dziwnie brzmiący Lem po rosyjsku.)

“Solaris” Nikołaja Nirenburga wg Lema (1968)

Tam, gdzie rosną poziomki

Wybrać się tam właśnie teraz. Gdy życie się zaciemnia, zawęża i kurczy. Jednak nie sposób tam trafić, mimo najgłębszych chęci… Ważne, aby mieć tę leśną słoneczną polanę gdzieś w sobie. Podobnie jak nadzieję na lepsze czasy, prawdziwą miłość, piękniejszy świat. Nieistotne, że to wszystko może nigdy nie nadejść.
—
Yazoo “Happy People” (1983)

Zmiana czasu

Brakuje mi ostatnio czegoś. Bardziej niż zwykle. Słońca, ciepła, nadziei? Słońca i ciepła ostatnio trochę mniej. Nadziei miałam zawsze w nadmiarze. Może to wszystko przez odchodzące dopiero teraz przeziębienie?

Całe popołudnie chciało mi się spać… Liczę na zniesienie “zmian czasu” w najbliższych latach. Rujnują zdrowie, nie przynosząc, jak słyszałam, spodziewanych oszczędności. Koszmar zniewolenia ludzi przez idiotyczne regulacje, wymyślone przez tych, którym się wydaje, że pomagają temu światu.
—
Tak się przypomniało…

Marillion “Lavender” (1985)

“Z rynsztoka” Douglasa Dunna

Rozmawiam z mężczyzną, który zamiata rynsztok
Długą szczotką na kiju
Pokrytą twardą, niezawodną szczeciną.
“Odkąd wziąłem tę pracę
Nie chce ze mną rozmawiać nawet żona,
Ale nie było nic innego do wzięcia”.
Tak, tak, tak, melancholijny człowieku,
którego wzrok odwrócony jest na zawsze w stronę
Podartych listów miłosnych,
Resztek zeszłotygodniowych wymiocin, zapałek,
I wilgoci tytoniu, co eksplodował z bibułki,
Wiem, że marzy ci się jesień
I jej zbawienne posłanie,
Ożywione liście, co mówią ci
O rzeczach niepotrzebnych,
I opowiadają ustami nieznajomego
O czterech porach śmieci,
Cudzymi ustami, które trajkoczą
Wśród upuszczonych monet i niedopałków.
.
napisał Douglas Dunn, 1969
tłumaczył Piotr Sommer

Złota jesień

(wpis przeniesiony z blox.pl)

Ostatnio okazało się, że jednak lubię jesień.

W przeciwieństwie do wiosny nie męczy mnie nagłym nadmiarem wrażeń, doznań, światła, i czego tam jeszcze. Powoli usypia brązami i szarościami, przygotowując do zapadnięcia w zimowy pół-sen, który nastąpi, jeśli pojawi się śnieg…
—
Krystyna Prońko “Deszcz w Cisnej”

Jesienne zmory

Jeśli ta ponura jesień mnie nie wykończy, to na pewno “życzliwi” …i nieżyczliwi.
—

I’m not in Love

Wczoraj rano przyszedł mi do głowy ten utwór. Pewnie z związku z przygnębiającym, mglistym nastrojem tych dni, bo piosenka przywołuje u mnie jakiś smutny stan.Nie lubię słuchać jej współczesnych przeróbek, ani oglądać kiczowatych, hollywoodzkich filmików dopasowanych do niej. Dla mnie ten przebój zawsze będzie wiązał z moim dzieciństwem i bardzo wczesną młodością.
Nie, nie jestem zakochana… Dorosłe kobiety się nie zakochują, choć Kochać niektóre pewnie umieją :)

komentarze na blox.pl

Oddalenie

Ostatnie dni są niespodziewanie krótkie, zewsząd napływa ciemność i smutek. Zaczął się najgorszy okres jesieni. To zagadkowa pora roku, momentami bardzo piękna, a czasem przeraźliwie melancholijna. Niektóre pory dnia są jak z opowiadań Schulza: szare, przymglone, dziwne, chore… Chwilami jest jak we śnie, z którego nie można się obudzić. Życie toczy się gdzieś daleko, poza tym miejscem i czasem.

“Jesień” Edwarda Stachury

Zanurzać zanurzać się
w ogrody rudej jesieni
i liście zrywać kolejno
jakby godziny istnienia

Chodzić od drzewa do drzewa
od bólu i znowu do bólu
cichutko krokiem cierpienia
by wiatru nie zbudzić ze snu

I liście zrywać bez żalu
z uśmiechem ciepłym i smutnym
a mały listek ostatni
zostawić komuś i umrzeć
.
Edward Stachura